{"id":1914,"date":"2021-05-23T13:24:46","date_gmt":"2021-05-23T13:24:46","guid":{"rendered":"https:\/\/herkafadanses.com\/?p=1914"},"modified":"2021-07-25T10:36:47","modified_gmt":"2021-07-25T10:36:47","slug":"world-wide-web-www-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/world-wide-web-www-nedir\/","title":{"rendered":"World Wide Web (WWW) Nedir?"},"content":{"rendered":"<p>Hi\u00e7 bekletmeden sizleri bir soruyla kar\u015f\u0131lamak istiyorum: Hi\u00e7 World Wide Web&#8217;in (www) ne oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? Web nedir ve nereden gelir? Kim Yaratm\u0131\u015ft\u0131r? Bug\u00fcn sizlere hepsinin cevab\u0131n\u0131 verece\u011fim ve nas\u0131l k\u00fc\u00e7\u00fck bir ama\u00e7tan b\u00fcy\u00fck bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden bahsedece\u011fim. Ek olarak ufak bir bilgilendirme; verdi\u011fim bilgilerin \u0130ngilizce asl\u0131n\u0131 ve daha detayl\u0131 halini CERN&#8217;in kendi sitesinden, yani WorldWideWeb&#8217;in do\u011fdu\u011fu yerden edinebilirsiniz.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle, WorldWideWeb, yani &#8220;WWW&#8221; veya &#8220;W3&#8221; bir bilgi sistemidir. Hypertext denilen internet \u00fczerindeki bu &#8220;web&#8221; sayfalar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereken bir \u015fey varsa o da Web ile \u0130nternet&#8217;in ayn\u0131 \u015fey olmay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Web tamamen internet \u00fczerinde kurulmu\u015ftur ve internet olmadan var olamaz. Belirli internet protokolleri (HTTP yani Hypertext Markup Language) sayesinde bir kural ve d\u00fczen i\u00e7erisinde metin, g\u00f6rsel, video, ses ve \u00e7e\u015fitli formatlarda bilgiler i\u00e7erir. Her bir web sayfas\u0131n\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc bir ba\u011flant\u0131s\u0131 vard\u0131r. Bu ba\u011flant\u0131lara &#8220;Uniform Resource Locator&#8221;, &#8220;Bir\u00f6rnek Kaynak Konumlay\u0131c\u0131&#8221; veya \u00e7o\u011fumuzun bildi\u011fi ismi, yani k\u0131saltmas\u0131yla &#8220;URL&#8221; ad\u0131 verilir. Bu web sayfalar\u0131na d\u00f6nemin ilk taray\u0131c\u0131lar\u0131ndan bu linkler girilerek eri\u015filirdi. Fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Google, Yandex veya Bing gibi arama motorlar\u0131 belirli anahtar kelimelerle ilgili web sayfalar\u0131n\u0131 ve linklerini otomatik olarak \u00f6n\u00fcm\u00fcze getirip tek link sat\u0131r\u0131 daha yazmadan hizmetimize sunabiliyor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1921\" aria-describedby=\"caption-attachment-1921\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/herkafadanses.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/9001001_01-A5-at-72-dpi-300x223.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"223\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1921\" class=\"wp-caption-text\">\u0130lk Web sayfalar\u0131n\u0131n X-Window stilinde g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Web, ilk olarak <strong>1989<\/strong> y\u0131l\u0131nda, Tim Berners-Lee isimli bir bilim insan\u0131 abimiz taraf\u0131ndan, t\u00fcm d\u00fcnyaya sa\u011flan\u0131p insanlar Instagram&#8217;da dola\u015fabilsin s\u00f6zl\u00fcklerde entry payla\u015fs\u0131n diye de\u011fil de Global \u00e7aptaki laboratuvar ve \u00fcniversite gibi bilgi merkezlerindeki datan\u0131n her yerden eri\u015filebilecek bir ortama ta\u015f\u0131y\u0131p daha kolay elde edilebilmesi i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tim reisin s\u00f6zleri \u015fu \u015fekildedir;<\/p>\n<p>&#8220;O zamanlarda farkl\u0131 bilgisayarlarda farkl\u0131 bilgiler vard\u0131, fakat bunlara eri\u015febilmek i\u00e7in farkl\u0131 bilgisayarlara giri\u015f yapman\u0131z gerekiyordu. Ayr\u0131ca, bazen her bir bilgisayar i\u00e7in farkl\u0131 bir program \u00f6\u011frenme gere\u011fi duyulabiliyordu. Bazen bir kahve molas\u0131nda direkt insanlara gidip sormak daha kolay olabiliyordu.&#8221;<\/p>\n<p>1989 y\u0131l\u0131nda ilk \u00f6nerisini veya tasar\u0131s\u0131n\u0131 sunan Berners, May\u0131s 1990 y\u0131l\u0131nda ikinci tasar\u0131 \u00f6rne\u011fini yay\u0131nlad\u0131. Son olarak da Aral\u0131k 1990 y\u0131l\u0131nda Robert Cailliau ile final \u00f6nergesini yay\u0131nlad\u0131. Bu \u00f6nergelerde web&#8217;in tan\u0131m\u0131 ve nas\u0131l i\u015fledi\u011fi gibi bilgiler yer al\u0131yordu. WorldWideWeb, taray\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilen hypertext belgelerin bulundu\u011fu hypertext bir projeydi. 1990&#8217;lar\u0131n sonunda ilk server bilgisayar ve site, web&#8217;in mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan siftah niteli\u011findeki belgeleriyle CERN laboratuvar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Server olan bilgisayar Steve Jobs&#8217;un ilk zamanlar\u0131nda piyasaya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc NeXT marka bir bilgisayard\u0131. Biri yanl\u0131\u015fl\u0131kla kapatmas\u0131n diye de \u00fczerine el yaz\u0131s\u0131 ve b\u00fcy\u00fck k\u0131rm\u0131z\u0131 harflerle <strong>&#8220;Bu makine bir sunucudur SAKIN F\u0130\u015e\u0130N\u0130 \u00c7EKMEY\u0130N!!&#8221; <\/strong>Yazm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"\/en_us\/info.cern.ch\/\">info.cern.ch<\/a> ilk web sunucusunun adresiydi ve ilk web sayfas\u0131n\u0131n linki ise <a href=\"http:\/\/info.cern.ch\/hypertext\/WWW\/TheProject.html\">http:\/\/info.cern.ch\/hypertext\/WWW\/TheProject.html<\/a> idi. Bu sayfa WWW&#8217;in mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hypertext&#8217;in mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan belgeler bar\u0131nd\u0131r\u0131yordu. Sonras\u0131nda bir miktar daha yay\u0131nla\u015f\u0131nca di\u011fer ilgili web sitelerinin adreslerini de i\u00e7ermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\t<figure id=\"attachment_1918\" aria-describedby=\"caption-attachment-1918\" style=\"width: 495px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/herkafadanses.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/FirstProposalMarch1989-495x700.jpg\" alt=\"\" width=\"495\" height=\"700\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1918\" class=\"wp-caption-text\">1989 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan proje format\u0131ndaki i\u015fleyi\u015f \u015femas\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Web zaman i\u00e7erisinde geli\u015fmeye ve geni\u015flemeye devam ediyordu. 1991 Aral\u0131\u011f\u0131nda Amerika&#8217;da ilk web sunucusu Paul Kunz ve Lousie Addis taraf\u0131ndan Kaliforniya&#8217;da Stanford \u00dcniversitesi&#8217;nde olu\u015fturuldu. Buraya kadar olan s\u00fcrede iki tip taray\u0131c\u0131 vard\u0131. Biri NeXT bilgisayarlarda \u00e7al\u0131\u015fabilen ilk versiyon Web di\u011feri ise line-mode dedi\u011fimiz her platformda \u00e7al\u0131\u015fabilen ve kurulumu kolay olan ama programlama yapar gibi komut sat\u0131rlar\u0131 ile girilebilen ve pek de kullan\u0131c\u0131 dostu ve kolay olmayan yoluyla insanl\u0131\u011fa sunulmu\u015ftu. Dedi\u011fimiz gibi, ilk zamanlarda belirli bilgileri elde edebilmek i\u00e7in baz\u0131 programlar\u0131 ve programlama dillerini \u00f6\u011frenmek gerekiyordu. K\u00fc\u00e7\u00fck bir ekiple uzun vadede yeterince verim al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 anlayan Berners, di\u011fer geli\u015ftiricilerin de kat\u0131l\u0131p katk\u0131 sa\u011flayabilmeleri i\u00e7in bir \u00e7a\u011fr\u0131 olu\u015fturdu.\u00a0 Bunun \u00fczerine zaman i\u00e7inde a\u00e7\u0131l\u0131r kapan\u0131r pencereler anlam\u0131na gelen X-Window stilinde MIDAS, Viola ve Erwise ad\u0131nda \u00fc\u00e7 farkl\u0131 taray\u0131c\u0131 daha geli\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n hepsi iyi ho\u015f da WorldWideWeb&#8217;in patlamas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck etkenlerden en \u00f6nemlisi Illinois \u00fcniversitesinde yine X-Window formunda geli\u015ftirilen Mosaic Browser oldu. Mosaic, di\u011fer taray\u0131c\u0131lara nazaran daha kullan\u0131c\u0131 dostu bir deneyim sunuyordu. E haliyle WWW de bu sayede b\u00fcy\u00fck bir patlama yaratt\u0131 ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1919\" aria-describedby=\"caption-attachment-1919\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/herkafadanses.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC_1955-Modifier-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1919\" class=\"wp-caption-text\">1989&#8217;da kurulan ilk sunucunun kuruldu\u011fu, Steve Jobs&#8217;un NeXT Bilgisayarlar\u0131ndan biri.<\/figcaption><\/figure>\n<p>1993 y\u0131l\u0131na kadar 500&#8217;den fazla sunucu d\u00fcnya \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r haldeydi ve WorldWideWeb ise o zaman g\u00f6re \u00e7ok say\u0131labilecek %1&#8217;lik bir oranda yayg\u0131nl\u0131\u011fa eri\u015fmi\u015fti. Geri kalan trafi\u011fi de E-mailler, dosya transferleri gibi \u015feyler olu\u015fturuyordu.<\/p>\n<p>Her site ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmazsa olmaz par\u00e7as\u0131 olan www&#8217;in ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015f olduk. Evet bunu okurken www olmadan da sitelere eri\u015fim sa\u011flanabiliyor diyor ve sallad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor olabilirsiniz. Fakat asl\u0131nda o www eki hep var. Kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z taray\u0131c\u0131 o eki otomatik olarak ekliyor. \ud83d\ude00<\/p>\n<p>B\u00f6yle de\u011fi\u015fik, akl\u0131mda olan ve bir\u00e7ok ki\u015finin de asl\u0131nda hep sordu\u011fu \u015feyleri yan\u0131tlamak isterim. \u015eimdilik kendinize iyi bak\u0131n, sa\u011fl\u0131cakla.<\/p>\n\t<p>Ek Bilgi: Bu yaz\u0131n\u0131n daha detayl\u0131 halini foto\u011fraflar\u0131n orijinallerini<a href=\"https:\/\/home.cern\/science\/computing\/birth-web\/short-history-web\"> CERN&#8217;in web sitesi<\/a>nden alabilirsiniz.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"www. uzant\u0131s\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu ve nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 merak ettiniz mi? Cevab\u0131 burada!","protected":false},"author":5,"featured_media":1920,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[142],"tags":[295,299,173,297,79,298,296,294,293,292,290,291,289],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1914"}],"collection":[{"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1914"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1914\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/herkafadanses.com\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}